ΙΣΤΟΡΙΚΑ-ΠΟΛΙΤΙΚΑ

Ιστορία ή βιογραφία;
 Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη

Κατά τη διαδικασία εκλογής του νέου αρχηγού του Πασοκ, διαδόθηκε πως οχι μό νο ο Γ.Παπανδρέου αλλά και ο αντίπαλός του κατάγεται απο πολιτικό τζάκι,αυτό του εθνάρχη Ελευθερίου Βενιζέλου...

Το πολιτικό καταγωγικό στον τόπο μας πάντοτε σήμαινε ενα είδος πολιτικής δυναστείας,κυρίαρχων προσώπων.Εκτός Ελλάδος όμως και σ΄όλη την κοινο βουλευτική ιστορία του δυτικού κόσμου δεν βρίσκεται κληρονομική διαδοχή στην πολιτική εξουσία.Ακόμη και στη μητέρα του κοινοβουλευ τισμού, τη Βρεταννία (πλην δυο πρωθυπουργών με το όνομα Πίττ).

Αλλά και στον τέως ανατολικό κόσμο και λοιπών δικτατοριών,μόνο στους Ζίφκωφ, Μπρέζνιεφ,Μάο, Τσαουσέσκου,Σαντάτ,και ήδη στην Κούβα των Κάστρο (και σε λίγους,ίσως άλλους),παρατηρήθηκαν φαινόμενα οικογενειακής διαδοχής.

Στην Ελλάδα,κατά τον 19ο αιώνα, κυριάρχησαν οι πολιτικοί Ιω. Κωλέττης, Δ.Βούλγαρης, Αλεξ . Κου μουνδούρος, Χαρίλ.Τρικούπης και Θεόδ.Δηλιγιάννης, αλλά κανείς τους δεν άφησε, εξ αίματος ή εξ αγχιστείας, πολιτικούς απογόνους.

Τα πολιτικά τζάκια εμφανίσθηκαν ως διαδοχή γενεών τον 20ο αιώνα, οταν ο εθνικός διχασμός ανάμεσα Βενιζελικών και αντιβενιζελικών, έφερε και τους πρώτους πολιτικούς κληρο νόμους,(Σοφοκλή Βενιζέλο, Παναγ. Κανελλόπουλο, αντίστοιχα,κ.ά).Για να προστεθούν, μεταπολεμι κά, σ΄αυτούς οι Κων.Τσαλδάρης, Γ.Ράλλης κ.ά, και μεταπολιτευτικά οι πολιτικοί κληρονόμοι του Γεωργίου Παπανδρέου,Ανδρέας και υιός του Γεώργιος Παπανδρέου (μαζί και οι συγγενείς τους),όπως οι Καραμανλήδες (κι’εδώ οι αντίστοιχοι της ευρύτερης οικογένειας διάδοχοι) κ.ά.

Αλλ΄άσχετα προς τη συγγενική ή όχι πολιτική διαδοχή, κατά την ιστόρηση της αποφασιστικής δρά- σεως των κυρίαρχων πολιτικών προσώπων, μέχρι τώρα προέκυπτε ένα συναφές ερώτημα: Ιστορία ή πολιτική βιογραφία; Ιστορία φορέων και μαζών ή ιστορία προσώπων,και μάλιστα πολιτικών δυναστειών;

Στην Ευρώπη,απο καιρό,έχει αρχίσει να εγκαταλείπεται η θεωρία για τον κύριο ρόλο των συλλογικών φορέων στην ιστορία. Στη Γαλλία, ειδικώτερα, οπως διαπιστώνει και η ιστορικός Χρυσ.Αυλάμη («Βήμα» 7.9.2007) κρίνοντας το τελευταίο βιβλίο "Το στοίχημα της βιογραφίας" του Γάλλου Francois Dosse, ο οποίος μιλάει για μια «πραγματική έκρηξη της βιογραφίας που κατακτά ιστορικούς και αναγνωστικό κοινό μέσα σ’ ένα κλίμα συλλογικού πυρετού», οι θεωρίες της συλλογικότητος στην ιστορία, εγκαταλείπονται (προδήλως και οι αιτιοκρατικές ερμηνείες του μαρξιστικού υλισμού, που είχαν επηρεασθεί καταλυτικά απ΄την Χεγκελιανή φιλοσοφία,η οποία εδραίωνε την πεποίθηση οτι τα γεγονότα δεν είναι αποτέλεσμα της τύχης ή των ατομικών πρωτοβουλιών, αλλ’ότι η Ιστορία έχει μια προκαθορισμένη τροχιά, και οτι το «νόημα» ή ο «ρούς» της Ιστορίας υπερβαίνουν τα άτομα και τις πράξεις τους).

Ο Μπίσμαρκ, πίστευε ότι «το μοναδικό αποτέλεσμα που μπορεί να έχει στην εξέλιξη της ιστορίας  μια αυθαίρετη παρέμβαση,καθορισμένη  κατ΄ αποκλειστικότητα από υποκειμενικά αίτια είναι το ράβδισμα των άγουρων καρπών (...).Αδυνατούμε να φτιάξουμε την Ιστορία.Το μόνο που μπορούμε είναι να διδα χτούμε απ΄ αυτήν πως πρέπει να οδηγούμε την πολιτική ζωή ενος λαού με βάση την εξέλιξή του και την ιστορική του αποστολή».

Σ΄εμάς, μεταπολιτευτικά, η ιδεολογία της «μεταμοντέρνας» ιστοριογραφίας, ανέδειξε ως ιστορικά υποκείμενα συλλογικούς φορείς, που αποτέλεσαν μεγέθη με βαρύνουσα σημασία για την αφήγηση κι΄ ερμηνεία του παρελθόντος, οπως ο «λαός», οι «αντιστασιακοί», οι «προοδευτικοί», το «κοινωνικό σώμα» κ.ά, και υποβιβάστηκαν οι πολιτικοί ηγέτες ως φορείς της ιστορίας.

Η βιογραφία,ιδεολογικά χρωματισμένη, εντάχθηκε «στο χώρο της ρητορικής και της δραματικής διαστάσεως της ιστορικής γραφής», ως κατεξοχήν είδος «λογοτεχνίζουσας» ιστορίας», κατά την Χρ. Αυλάμη. Τα πράγματα όμως τώρα αλλάζουν. Στους Γάλλους και Ευρωπαίους αναθεωρητές, κυριαρχεί το ερώτημα: Ιστορία ή βιογραφία; Και παρ’ήμιν η πολιτική ιστορία και η βιογραφία δεινοπάθησαν,λόγω ιδεολογικών φορτίσεων και ανάγκης υπηρετήσεως συγχρόνων πολιτικών συμφερόντων.

Δημοσιεύθηκε την 23η.11.2007 στον "Πολίτη"

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης

Ο Τύπος και οι ξένοι (Αο)

Του Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Στα όσα εξέθεσα στο κείμενό μου «Μαντική στην Πολιτική» της 19ης.1.007, που αφορούσαν στη δραστηριότητα του Αμερικανού πρέσβη στην Αθήνα Πιουριφόϋ, χρήσιμο είναι να προστεθούν και τα εξής,εν πολλοίς άγνωστα, αλλ΄επίσης αξιόλογα και επίκαιρα:

Την εποχή εκείνη κυρίαρχοι στον χώρο του Τύπου ήσαν ο  Δημήτρ. Λαμπράκης,ο Γεώργ.Βλάχος,ο Κύρος Κύρου, καθώς και οι Π.Κόκκας  με την «Ελευθερία», Αθ.Παράσχος με τον «Εθνικό Κήρυκα»,ο Νικολόπουλος μέ το "Εθνος" κ.ά.‘Ολοι τους έπαιξαν   σημαντικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα του τόπου.

Ο Δ.Λαμπράκης (1887-1957),βενιζελικός,ηταν (μαζί με τους Αλ.  Καραπάνο, Γ.Ρούσσο, Αλ.Διομήδη, Εμμ.Τσουδερό, Γ.Εξηντάρη,και Κ. Ρέντη) , ιδρυτής το 1922 του «Ελευθέρου Βήματος» και ψυχή της εφημερίδος,απο δε τον Νοέμβρη 1923,και τυπικά μόνος ιδιοκτήτης και εκδότης.

Ο Γ.Βλάχος (1886-1951) φανατικός αντιβενιζελικός, εκδότης και δ/ντής απ΄   το 1919 της «Καθημερινής»,και σπουδαίος αρθρογράφος.

Ο Κ.Κύρου (1899-1974) μορφωμένος, καλλιεργημένος, και ακέραιος,υπήρξε με την  «Εστία» σκληρός μαχητής και φανατικός στις ιδέες του,ασκώντας κριτική με αμείλικτο, καυστικό και σπινθηροβόλο πνεύμα και πείσμα ανυποχώρητο.

Το 1952 και οι τρεις τους συνέπραξαν σε κοινό αγώνα υπερ του «Ελληνικού Συναγερμού».Για να χωρήσουν ύστερα.

Στις εκλογές της χρονιάς αυτής,υποστήριξαν τον Συναγερμό (ο πρώτος όχι τους αντιπολιτευόμενους κεντρώους και αριστερούς), πετυχαίνοντας, ταυτόχρονα, να περιληφθούν στους συνδυασμούς του Παπάγου και να εκλεγούν πολιτικοί τους φίλοι.΄Ενας απ΄αυτούς ήταν και ο Γ.Παπανδρέου, η υποψηφιότητα (και η εκλογή) του οποίου στις τότε εκλογές ήταν επισφαλής.

Κι΄εδώ λειτούργησε το παρασκήνιο.Οι Αμερικανοί που πρόβλεπαν εντυπωσιακή επικράτηση του Συναγερμού, ήθελαν να υπάρχει στη νέα Βουλή ένας πυρήνας αντιπολιτεύσεως και για τον λόγο αυτόν έκριναν απαραίτητη την παρουσία του Παπανδρέου. Μέσω της Ελένης Βλάχου («Καθημερινής») και του Μποδοσάκη, ζήτησαν απ΄τον Παπάγο να τον περιλάβει στους συνδυασμούς του, αλλά συνάντησαν την άρνηση εκείνου.

Κατέφυγαν τότε,με τον Μemminger της Αμερικανικής πρεσβείας,δια του Μποδοσάκη, πάλι, του Δ.Λαμπράκη κ.ά., στον Σπ.Μαρκεζίνη ζητώντας του να μεσολαβήσει στον Παπάγο για να συμπεριλάβει στο συνδυασμό Αχαϊας τον Γ. Παπανδρέου, ως ανεξάρτητο.

Ο Δ.Λαμπράκης (που είχε στηρίξει τον Σπ.Μαρκεζίνη το 1949 στο σχηματισμό κυβερνήσεως Θ.Σοφούλη) του επεσήμανε πως ούτε ο ίδιος ούτε οι περισσότεροι των παρισταμένων έτρεφαν ιδιαίτερη συμπάθεια προς τον Γ. Παπανδρέου,αλλά «η ανάγκη των πραγμάτων,όπως την βλέπουν οι Αμερικανοί,επιβάλλει να πεισθεί ο Στρατάρχης».

Ο Σπ.Μαρκεζίνης,μετά πολλά,έπεισε τον Παπάγο,κι΄ευθύς ενημέρωσε στο Καστρί τον Γ.Παπανδρέου,που τον περίμενε εξιστορώντας του τα συμβάντα. Του τόνισε δε οτι σημασία έχει να εισέλθει στη Βουλή, προσθέτοντας:«Και εκεί θα είστε στόχος των άλλων,λόγω της υπεροχής σας». Ο Γ. Παπανδρέου του απάντησε:

«Πράγματι,οταν υπερέχεις είτε στο Θέατρο,είτε στην Τέχνη, είτε στην πολιτική, τότε όλοι, εχθροί και φίλοι, λησμονώντας τις διαφορές τους, συμμαχούν λέγοντας: Κεφαλή εν όψει, πύρ ομαδόν».Έτσι εξελέγη βουλευτής ο Γ. Παπαν δρέου.

Ο Δ.Λαμπράκης απευθύνθηκε στον Σπ.Μαρκεζίνη (με τον οποίο είχε συνεργασθεί το 1949) και γιατί αυτός ήταν ουσιαστικά ο ιδρυτής του  Συναγερμού και γιατί, ο Σπ. Μαρκεζίνης,απ΄την 22α Σεπτεμβρίου έως την 5η  Οκτωβρίου 1949 (δυό μήνες μετά τη σιγή των όπλων στον τριετή εμφύλιο,με τη χώρα καθημαγμένη,και ενώ στρατοδικεία συνεδρίαζαν καθημερινά και τα στρατόπεδα Μακρονήσου και Λέρου ασφυκτιούσαν), δημοσίευσε στις στήλες του «Βήματος» σειρά άρθρων του με τον γενικό τίτλο «Απ’ τον Πόλεμο στην Ειρήνη».Το τολμηρό σύνθημά του ήταν:Λήθη στο παρελθόν! Το έθνος πρέπει vα επανέλθει στο 1941.Με τη Λήθη κήρυσσε το τέλος της διακρίσεως των Ελλήνων σε νικητές και ηττημένους για την απο κοινού ανοικοδόμηση του κατ εστραμμένου τόπου. Η Λήθη δεν ηταν η Αμνηστία που ζητούσε η Αριστερά μετά τη Βάρκιζα, ούτε ο Κατευνασμός που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση Θ.Σοφούλη. Ηταν η «oblivion policy» του Κρόμγουελ.

Δημοσιεύθηκε την 28η.9.2007 στον "Πολίτη"

 Τύπος  και πολιτική (Βο)

Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη

Λίγο μετά τις εκλογές του 1952 ο Γ.Παπανδρέου «αποστάτησε» απ΄τον «Συναγερμό».

Έκτοτε,ο Χρ.Λαμπράκης (που παρασπόνδησε,στα Ιουλιανά του 1965,αλλά «συμμορφώθηκε» αμέσως μετά τον εμπρησμό των εφημερίδων του απο «ευγενείς νέους») μαζί και ο Π.Κόκκας (μέχρι την «αποστασία» 1965,ωστόσο) όπως κ.ά.,υποστήριξαν τον Γ.Παπανδρέου ως το τέλος.

Μεταπολιτευτικά,τέσσερις πλέον εκδότες (Λαμπράκης Μπόμπολας, Τεγόπου λος,Κουρής) ησαν οι κατ΄ εξοχήν υποστηρικτές του Ανδρ.Παπανδρέου στον αγώνα για την κατάκτηση και διατήρηση της εξουσίας.

Απ΄τα μέσα 1988,όμως και σε καθημερινή βάση,όλοι τους άρχισαν τη δική τους «αποστασιοποίηση».Τα έβαλαν με την κυβέρνηση και τον πρόεδρό της Α.Παπανδρέου.Αιτία;

Πίστεψαν πως,στην ουσία,ο αρχηγός του ΠΑ.ΣΟ.Κ ειχε τελειώσει,πολιτικά.Και με αφορμή το φαινόμενο Κοσκωτά, διαχώρισαν τη θέση τους,καταγγέλλοντάς οτι γύρω απ΄τον Α.Παπανδρέου είχε πλεχθεί ενα σύμπλεγμα παραεξουσίας, που ξεκινούσε απ΄ το Καστρί και υποκαθιστούσε τη νόμιμη εξουσία σε κάθε απόφαση με οικονομικό ενδιαφέρον.Κατά τις περιγραφές των εφημερίδων τους,η παραεξουσία με βιτρίνα τον Κοσκωτά απομυζούσε τον δημόσιο θησαυρό και έστηνε ένα καθεστώς οικογενειακής Δυναστείας.Το Καστρί αντέτασσε πως η σκανδαλολογία σε βάρος του οφειλόταν σε «εξυπηρέτηση των ιδιοτελών συμφερόντων» των εκδοτών.

Έτσι,και οι δυό πλευρές συνομολογούσαν πως η διάστασή τους οφειλόταν σε οικονομικά συμφέροντα.Οι εκδότες, μάλιστα,δεν επικαλέσθηκαν και καμμιά παρέκκλιση απ΄τα ιδεολογικά,πολιτικά και προγραμματικά «συμβόλαια με τον Λαό» του Α.Παπανδρέου,που να δικαιολογούσε την αποστασιοποίησή τους. Επανεστάτησαν εναντίον του, αντιτείνοντας οτι ασκούσαν επιβεβλημένο,απ΄την αποστολή τους,άλλωστε,έλεγχο της εξουσίας,χωρίς να παύουν να στηρίζουν τις «προοδευτικές δυνάμεις».

Η αλήθεια είναι πως,η παραεξουσία,που ειχε στραφεί ολόκληρη προς την πλευρά Κοσκωτά,ενείχε,γι’αυτούς και τα συμφέροντα τους, σοβαρούς κι΄άμεσους, κιν δύνους.

Αφού,λοιπόν,αποκάλυψαν οτι ο καινοφανής μεγιστάνας του Τύπου ηταν «γυμνός»,δηλαδή κλέφτης και απατεώνας, εξαπέλυσαν ευρύτατης εκτάσεως επίθεση κατά του κυβερνώντος «Κινήματος» (και προσωπικά κατά του προέδρου του και πρωθυπουργού) που απέφερε την πτώση της Κυβερνήσεως και το «ξεφούσκωμα» του Κοσκωτά.Ο οποίος είχε συγκεντρώσει στα χέρια του τόση μεγάλη δημοσιογρα φική δύναμη και κλεμμένο τραπεζικό πλούτο, ώστε, πανεπιστημιακοί, πολιτικοί, καλλιτέχνες, δημοσιογράφοι κ.ά.,συνωστιζόμενοι, έτρεχαν κοντά του.

Ο φόβος,έτσι,για πιθανή εμφάνιση ενός ΄Ελληνα απατεώνα στον εκδοτικό και πολιτικό χώρο, όπως συνέβη, αντίστοιχα, με τον Μπερλουσκόνι στην Ιταλία, ήταν έντονος. Με επακόλουθο τον κίνδυνο χειραγωγήσεως, πάλι, του Λαού από νέους επιτήδειους, οικονομικούς καί δημοσιογραφικούς παράγοντες, με άλλα μέσα.

Πρωτοστάτησαν,λοιπόν,και οι τέσσερις στην ανάγκη «καθάρσεως» της κοινωνίας και της οικονομίας απ’ όλους τους λυμεώνες του χρήματος του Ελληνικού λαού, δακτυλοδεικτώντας,μάλιστα, τους δράστες των σκανδάλων της περιόδου εκείνης, μεταξύ των οποίων και τον Α. Παπανδρέου.΄Ομως ενώπιον του Ειδικού Δικαστηρίου, δίστασαν, αρνούμενοι να επιβεβαιώσουν τις καταγγελίες τους κατά του τελευταίου, με αποτέλεσμα να εξοντώσουν τον Κοσκωτά και να επανα φέρουν τις πολιτικές δυνάμεις  που μέχρι τότε κατηγορούσαν στα νερά τους, πάλι,και υπό τον έλεγχό τους…

΄Υστερα ήλθε το 2004,οταν (κι΄αυτή τη φορά) «διεπίστωσαν», πως ούτε ο Κ.Καραμανλής ήταν εύκολο να γίνει του χεριού τους, κι’ άρχισαν την αποκά λυψη «γαλάζιων» πλέον σκανδάλων κ.ο.κ, με σημαία το καθήκον τους, βέβαια, ν΄ασκούν αυστηρά τον έλεγχο στην εξουσία…

Ήδη (και με την ενίσχυση νέων οικονομικών, κυρίως, παραγόντων), επικρατούν και στην ιδιωτική τηλεόραση.Και σε όλα εμφανίζονται κυρίαρχοι.

Έτσι,στις μέρες μας κρίνουν πως δεν τους χρειάζεται ο Γ. Παπανδρέου, που απέτυχε κι΄άρχισαν, στο όνομα, πάλι, του «παραταξιακού και προοδευτικού» συμφέροντος την απο καθήλωσή του. Το «έργο» βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Και θα δούμε προς τα πού πάει…

Δημοσιεύθηκε την 5.10.2007 στον "ΠΟΛΙΤΗ" Κορινθίας
***

Τρείς μέρες μετά,την 11η νυκτερινή της 8ης 10.2007 στον τηλεοπτικό σταθμό ΄Αλτερ,ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Γ.Παπανδρέου,μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στο φαινόμενο Κοσκωτά του 1988-1989 και δήλωσε :«Θα αντιπαλέψω μέχρι τέλος με την προσπάθεια χειραγώγησης του κόμματος, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα». Κατά την «Καθημερινή» της επομένης 9.10.2007, «ο Γ.Παπανδρέου έδωσε και πάλι χθές το στίγμα του,πώς αντιλαμβάνεται την ευθύνη του έναντι της αυτονομίας του ΠΑΣΟΚ και της απόπειρας κάποιων ΜΜΕ να επηρεάσουν τη διαδικασία εκλογής νέου προέδρου».

***

Την 13η Οκτωβρίου 2007 δημοσιεύθηκε στην «Καθημερινή» το παρακάτω πρωτοσέλιδο άρθρο του διακεκριμένου αναλυτή της εφημερίδος Νικ.Νικολάου με τίτλο: "Διαδοχή και διαπλοκή": «(...)Η αλήθεια ειναι μία και μόνη! Τα εκδοτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα που το 1996 είχαν προωθήσει στην πρωθυπουργία και στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ τον Σημίτη έβλεπαν έντρομα την επερχόμενη συντριβή του ΠΑΣΟΚ Δικαιολογημένα, άλλωστε, αφού σε αυτά τα οκτώ χρόνια είχαν συσσωρευθεί τεράστια κέρδη από τα δημόσια έργα και τις κρατικές παραγγελίες, είχε αναδειχθεί ένα νέο επιχει- ρηματικό,αλλά και τεχνοκρατικό κατεστημένο και είχε ολοκληρωθεί μιά βίαιη αναδιανομή στα εισοδήματα. ΄Ηταν τόσα πολλά αυτά που διακυβεύονταν στις εκλογές του Μαρτίου του 2004, ώστε τα συμφέροντα αυτά, αδίστακτα και ψυχρά σαν τους εκτελεστές, απέλυσαν εν μια νυκτί τον Σημίτη και οργάνωσαν τη διαδοχή του από τον κ. Γ. Α. Παπανδρέου. Ούτε δαχτυλίδι λοιπόν ούτε σταυρός μαρτυρίου, απλώς μια απροσχημάτιστη συναλλαγή για να διασφαλισθούν προνόμια που κινδύνευαν. Και το μεγάλο λάθος του σημερινού προέδρου του ΠΑΣΟΚ είναι ότι άφησε τις φιλοδοξίες του να τον προδώσουν και ενέδωσε στην προώθησή του από τα συμφέροντα Αυτά τον έκαναν αρχηγό του ΠΑΣΟΚ ελπίζοντας έστω και αμυδρά ότι μπορούσε να αντιστρέψει το ρεύμα της Ν.Δ. Αμέσως μετά την ήττα του Μαρτίου του 2004, όταν τα εκδοτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα είδαν ότι δεν τους βγήκε η παρέμβαση και κυρίως όταν προϊόντος του χρόνου διαπίστωσαν ότι ο Γ.Α.Π. ήταν ένας έντι- μος ηγέτης, που δεν ήταν διατε θειμένος να παίρνει γραμμή και να προωθεί τα σχέδιά τους, άρχισαν να τον υπονoμεύουν συστηματικά τα δύο τελευταία χρόνια και άδραξαν την ευκαιρία της νέας ήττας που είναι συνέχεια της προηγούμενης, για να προωθήσουν τον σημερινό τους εκλεκτό κ. Ευ.Βενιζέλο.Αυτή είναι η μόνη αλήθεια για την πρωτοφανή κρίση που δέρνει σήμερα το ΠΑΣΟΚ και κανείς φραξιονι- σμός δεν μπορεί να τη συγκαλύψει». Νικ.Νικολάου, «Η Καθημερινή»13.10.2007

***

 Η απόσταση από τη διαπλοκή.

Η περιπέτεια του ΠΑΣΟΚ έφτασε στο τέλος της. Ο πολιτικός χρόνος που είχε ουσιαστικά παγώσει μετά τις 16 Σεπτεμβρίου άρχισε πάλι να κυλά και ο κόσμος αρχίζει να αναρωτιέται τι θα αλλάξει μετά την επανεκλογή του κ. Γιώργου Πα πανδρέου.

Υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ο κ. Παπανδρέου βγήκε πολύ ενισχυμένος από την αντιπα ράθεση με τον κ. Βενιζέλο.΄Επεσε από τον 12ο, στάθηκε στα πόδια του και έκανε ένα αξιοσημείωτο comeback. 'Εδειξε με άλλα λόγια πως έχει πολιτικό τσαγανό και ότι ξέρει να επιβιώνει σε σκληρές συνθήκες. Αυτοί που πιστεύουν στο θετικό για τον κ. Παπανδρέου σενάριο εκτιμούν επίσης πως κερδίζει πόντους από τη σημαία που σήκωσε κατά των εξωθεσμικών συμφερόνεων, τα οποία επιχειρούν να χειραγωγήσουν την πολιτική.

Είναι εμφανές ότι η πλατφόρμα κατά της διαπλοκής βοήθησε καταλυτικά στη σχετική αποδόμηση του κ. Βενιζέλου και «ψήλωσε» πολιτικά τον αρχηγό του ΠΑΣΟΚ.

΄Ηδη, άλλωστε, από το 2004 ο κ. Καραμανλής είχε αποδείξει πως υπάρχει σοβαρή φλέβα αντίδρασης στα φαινόμενα της διαπλοκής. Το ερώτημα είναι αν ο κ. Παπανδρέου θα μπορέσει να αποδείξει ότι κρατά μεγαλύτερες αποστάσεις από τα «συμφέροντα» και, το κυριότερο, αν είναι ο καταλληλότερος για να τα δαμάσει.

Ο κ. Παπανδρέου μοιάζει αποφασισμένος να τραβήξει αυτή την καμπάνια στα άκρα. Ο σημερινός πρωθυπουργός δεν μπορεί ασφαλώς να κατηγορηθεί από κανέναν ότι δεν προσπάθησε να κατα- πολεμήσει τα φαινόμενα της εξάρτησης της πολιτικής από επιχειρηματικά συμφέροντα. Ο ίδιος έχει διατηρήσει χωρίς προηγούμενο απoστάσεις και είναι σαφής στην εικόνα που δίνει για «το ποιος είναι το αφεντικό». Οι πολίτες αναρωτιούνται όμως πώς γίνεται να ανακυκλώνονται οι εθνικοί προμηθευτές ή γιατί συνωστίζονται κυβερνητικά στελέχη στους προθαλάμους ιστορικών αντιπάλων του πολιτικού τους «αφε ντικού». Ο κίνδυνος για τη Ν.Δ. είναι προφανής: Ο κ. Παπανδρέου να εμφανισθεί ως ηγέτης με τσαγανό και να κερδίσει τη μάχη των απoστάσεων από τη «διαπλοκή».

Εδώ βεβαίως υπάρχει ο αντίλογος που λίγο πολύ λέει ότι οι άνθρωποι δεν αλλάζουν μετά τα 40, ούτε και η αδυναμία εξεύρεσης σαφούς στίγματος ή ικανών συνεργατών. Το κακό σενάριο,  για τον κ. Παπανδρέου, προβλέπει ότι τίποτα δεν θα αλλάξει σε σχέση με το πώς ήταν τα πράγματα πριν από τις 16 Σεπτεμβρίου και ότι ύστερα από μια ανάπαυλα θα ξαναρχίσουν τα λάθη τύπου Φώφης ή Ματσού κα, ενώ ο κ. Παπανδρέου θα είναι όμηρος συνδικαλιστών και άλλων οπισθoδρομικών στοιχείων.Τις επόμενες εβδομάδες θα διαπιστώσουμε αν θα έχουμε όντως ένα βελτιωμένο, ενισχυμένο «μοντέλο Παπανδρέου» ή το κλασικό που γνωρίσαμε από το 2004 και μετά.

ΑΛΕΞΗΣ ΠΑΠΑΧΕΛΑΣ Δ/ντής  της «Καθημερινής»-14.11.2007

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης

Νεοελληνικά-Ο Τύπος

Ο Τύπος και οι ξένοι (Αο)

Του Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Στα όσα εξέθεσα στο κείμενό μου «Μαντική στην Πολιτική» της 19ης.1.007, που αφορούσαν στη δραστηριότητα του Αμερικανού πρέσβη στην Αθήνα Πιουριφόϋ, χρήσιμο είναι να προστεθούν και τα εξής,εν πολλοίς άγνωστα, αλλ΄επίσης αξιόλογα και επίκαιρα:

Την εποχή εκείνη κυρίαρχοι στον χώρο του Τύπου ήσαν ο  Δημήτρ. Λαμπράκης,ο Γεώργ.Βλάχος,ο Κύρος Κύρου, καθώς και οι Π.Κόκκας  με την «Ελευθερία», Αθ.Παράσχος με τον «Εθνικό Κήρυκα»,ο Νικολόπουλος μέ το "Εθνος" κ.ά.‘Ολοι τους έπαιξαν   σημαντικό ρόλο στα πολιτικά πράγματα του τόπου.

Ο Δ.Λαμπράκης (1887-1957),βενιζελικός,ηταν (μαζί με τους Αλ.  Καραπάνο, Γ.Ρούσσο, Αλ.Διομήδη, Εμμ.Τσουδερό, Γ.Εξηντάρη,και Κ. Ρέντη) , ιδρυτής το 1922 του «Ελευθέρου Βήματος» και ψυχή της εφημερίδος,απο δε τον Νοέμβρη 1923,και τυπικά μόνος ιδιοκτήτης και εκδότης.

Ο Γ.Βλάχος (1886-1951) φανατικός αντιβενιζελικός, εκδότης και δ/ντής απ΄   το 1919 της «Καθημερινής»,και σπουδαίος αρθρογράφος.

Ο Κ.Κύρου (1899-1974) μορφωμένος, καλλιεργημένος, και ακέραιος,υπήρξε με την  «Εστία» σκληρός μαχητής και φανατικός στις ιδέες του,ασκώντας κριτική με αμείλικτο, καυστικό και σπινθηροβόλο πνεύμα και πείσμα ανυποχώρητο.

Το 1952 και οι τρεις τους συνέπραξαν σε κοινό αγώνα υπερ του «Ελληνικού Συναγερμού».Για να χωρήσουν ύστερα.

Στις εκλογές της χρονιάς αυτής,υποστήριξαν τον Συναγερμό (ο πρώτος όχι τους αντιπολιτευόμενους κεντρώους και αριστερούς), πετυχαίνοντας, ταυτό χρονα, να περιληφθούν στους συνδυασμούς του Παπάγου και να εκλεγούν πολιτικοί τους φίλοι.΄Ενας απ΄αυτούς ήταν και ο Γ.Παπανδρέου, η υποψη φιότητα (και η εκλογή) του οποίου στις τότε εκλογές ήταν επισφαλής.

Κι΄εδώ λειτούργησε το παρασκήνιο.Οι Αμερικανοί που πρόβλεπαν εντυ πωσιακή επικράτηση του Συναγερμού, ήθελαν να υπάρχει στη νέα Βουλή ένας πυρήνας αντιπολιτεύσεως και για τον λόγο αυτόν έκριναν απαραίτητη την παρουσία του Παπανδρέου. Μέσω της Ελένης Βλάχου («Καθημερινής») και του Μποδοσάκη, ζήτησαν απ΄τον Παπάγο να τον περιλάβει στους συνδυα σμούς του, αλλά συνάντησαν την άρνηση εκείνου.

Κατέφυγαν τότε,με τον Μemminger της Αμερικανικής πρεσβείας,δια του Μποδοσάκη, πάλι, του Δ.Λαμπράκη κ.ά., στον Σπ.Μαρκεζίνη ζητώντας του να μεσολαβήσει στον Παπάγο για να συμπεριλάβει στο συνδυασμό Αχαϊας τον Γ. Παπανδρέου, ως ανεξάρτητο.

Ο Δ.Λαμπράκης (που είχε στηρίξει τον Σπ.Μαρκεζίνη το 1949 στο σχηματισμό κυβερνήσεως Θ.Σοφούλη) του επεσήμανε πως ούτε ο ίδιος ούτε οι περισσότεροι των παρισταμένων έτρεφαν ιδιαίτερη συμπάθεια προς τον Γ. Παπανδρέου,αλλά «η ανάγκη των πραγμάτων,όπως την βλέπουν οι Αμερι κανοί,επιβάλλει να πεισθεί ο Στρατάρχης».

Ο Σπ.Μαρκεζίνης,μετά πολλά,έπεισε τον Παπάγο,κι΄ευθύς ενημέρωσε στο Καστρί τον Γ.Παπανδρέου,που τον περίμενε εξιστορώντας του τα συμβάντα. Του τόνισε δε οτι σημασία έχει να εισέλθει στη Βουλή, προσθέτοντας:«Και εκεί θα είστε στόχος των άλλων,λόγω της υπεροχής σας». Ο Γ. Παπανδρέου του απάντησε:

«Πράγματι, όταν υπερέχεις είτε στο Θέατρο, είτε στην Τέχνη, είτε στην πολιτική, τότε όλοι, εχθροί και φίλοι, λησμονώντας τις διαφορές τους, συμμαχούν λέγοντας: Κεφαλή εν όψει, πύρ ομαδόν». Έτσι εξελέγη βουλευτής ο Γ. Παπανδρέου.

Ο Δ.Λαμπράκης απευθύνθηκε στον Σπ.Μαρκεζίνη (με τον οποίο είχε συνεργασθεί το 1949) και γιατί αυτός ήταν ουσιαστικά ο ιδρυτής του  Συν αγερμού και γιατί, ο Σπ. Μαρκεζίνης,απ΄την 22α Σεπτεμβρίου έως την 5η  Οκτωβρίου 1949 (δυό μήνες μετά τη σιγή των όπλων στον τριετή εμφύλιο,με τη χώρα καθημαγμένη,και ενώ στρατοδικεία συνεδρίαζαν καθημερινά και τα στρατόπεδα Μακρονήσου και Λέρου ασφυκτιούσαν), δημοσίευσε στις στήλες του «Βήματος» σειρά άρθρων του με τον γενικό τίτλο «Απ’ τον Πόλεμο στην Ειρήνη».Το τολμηρό σύνθημά του ήταν:Λήθη στο παρελθόν! Το έθνος πρέπει vα επανέλθει στο 1941.Με τη Λήθη κήρυσσε το τέλος της διακρίσεως των Ελλήνων σε νικητές και ηττημένους για την απο κοινού ανοικοδόμηση του κατεστραμμένου τόπου. Η Λήθη δεν ηταν η Αμνηστία που ζητούσε η Αριστερά μετά τη Βάρκιζα, ούτε ο Κατευνασμός που είχε εξαγγείλει η κυβέρ νηση Θ.Σοφούλη. Ηταν η «oblivion policy» του Κρόμγουελ.

Δημοσιεύθηκε την 28η.9.2007 στον "Πολίτη"

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης

Μελλοντολόγοι κ.ά

Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη

Ποτέ,όπως έχει παρατηρηθεί,δεν άρεσε «ο αντιπαθητικός,στριγγόφωνος ρόλος  της Κασσάνδρας»,τον οποίο μέχρι πρόσφατα υποδύθηκαν ιστορικοί σε  ρόλοπροφήτη,που έτρεχαν στους δρόμους φωνάζοντας «ετοιμαστείτε, ετοιμαστείτε,έφτασε η ημέρα της Κρίσεως!».Ούτε ο ηπιώτερος Χάντινγκτον στις μέρες μας.

Τη θέση τους πήραν ιστορικοί του «πολιτικώς ορθού»,που (μαζί με άλλους)  διαβεβαιώνουν όσους ανησύχησαν απ΄ τις φωνές όποιας Κασσάνδρας της σύγχρονης ιστορίας,ότι αν πράξουν όπως αυτοί ορίζουν,θα έχουν ενα ευοίωνο με αίσθημα ασφάλειας (flexicurity) μέλλον.Και το μέλλον το εγγυώνται κατασκευάζοντάς το.Την εγγύηση τη δίνουν ιστορικοί όλου του ιδεολογικού-κοσμοθεωριακού φάσματος.

Άλλοι απ΄αυτούς παρέμειναν «διορατικοί» στις προβλέψεις τους και άλλοι  άρχισαν να διαμορφώνουν το μέλλον,οχι εξηγώντας ή ερμηνεύοντας την ιστορία,αλλά χρησιμοποιώντας την για τους δικούς τους στόχους.

Ο Κάρολος Μάρξ κατηγορούσε τους «αστούς ιστοριογράφους» οτι έγραφαν την ιστορία με «ασυναίσθητη κοινωνική προκατάληψη»Οτι διαστρέβλωναν ή  αποσιωπούσαν κρίσιμα γεγονότα,παραβλέποντας κοινωνικές καταστάσεις και περιοριζόμενοι σε πράξεις και κατορθώματα προσώπων μόνο,ότι δηλ.,η ιστορία τους ηταν μονομερής,προκαταλειμμένη,κ.ά.

Αλλά κι΄οι οπαδοί του ιστορικοί κατηγορήθηκαν ως συνειδητοί ιδεολογικοί  «κατασκευαστές» της ιστορίας.

Οτι οχι λίγοι τοιούτοι επιδιώκουν να θεμελιώσουν το μέλλον ξεθεμελιώνοντας το παρελθόν,παρ΄ολον ότι «μια μερίδα αυτων επιλέγει την περιχαράκωση στο παρελθόν για να βρεί λόγο ύπαρξης στο παρόν».

Παρερμηνεύοντας παλαιούς ιστορικούς όπως «τον Θουκυδίδη,που επέλεγε δήθεν την «πολιτικοστρατιωτική ιστορία, σ΄αντίθεση προς τον Ηρόδοτο που «προγραμματικά υιοθετούσε μια συνθετική,καθολική οπτική»,οι «ιστορικοί» αναθεωρητές-μελλοντολόγοι ιστοριογραφώντας,ή εξαφανίζουν ή και μειώνουν το εύρος των γεγονότων της ιστορίας,επι κεντρώνοντας το αντικείμενό τους,λ.χ.,στις παραγωγικές σχέσεις μόνο ή προκρίνοντας κατά περίπτωση συναισθηματική τεκμηρίωση.Το έργο αυτό έχει αρχίσει απο χρόνια.

Παράδειγμα:Το σκάνδαλο που δημιούργησε ιστορικός-καθηγητής του  πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης περιλαμβάνοντας στο βιβλίο «Στη Δίνη του Εμφυλίου Πολέμου» ξένη φωτογραφία της οποίας άλλαξε τη λεζάντα παραποιώντας καταφανώς τα γεγονότα,και αποδίδοντάς τα στην αντίθετη πλευρά.Παραποίηση που επιβεβαίωσε ο ίδιος με την πρωτοφανή εξήγηση του πλαστογράφου,ότι «έως τα σήμερα έχει κυλίσει πολύ νερό στ' αυλάκι,ότι η ιστορική μας γνώση γύρω από τα γεγονότα εκείνης της εποχής έχει προχωρήσει κατά πολύ» και πως οι πολιτικές σκοπιμότητες «δεν είναι δυνατό να με επηρεάσουν στις κρίσεις μου ως ιστορικό επιστήμονα που θέλει να σέβεται τον εαυτό του και το κοινό του για το τι είναι ιστορικά αληθινό!» («Καθημερινή» 24.1.1999).Και οι πλαστογραφήσεις έκτοτε αυξάνονται ραγδαία.

Σήμερα δεν είναι λίγοι οι «ιστορικοί»,που αποστρεφόμενοι τη  «γεγονοτολογική-όπως λένε- εξιστόρηση των πολιτικών και θεσμικών εξελίξεων»,παρά ταύτα  ιστοριογραφούν «γεγονοτολογικά»,υιοθετώντας επιλεκτικά ορισμένα απ΄τα συμβάντα και αγνοώντας,ομοίως,άλλα.

Αναφερόμενοι λ.χ.,στο συγκρουσιακό εμφύλιο πρόσφατο παρελθόν,   κατηγορούνται ότι κρίσιμα εσωτερικά ή διεθνή ιστορικά γεγονότα  τα παραλείπουν,ηρωοποιώντας τους μεν και δαιμονοποιώντας ή λησμονώντας τους δε.΄Η αναβαπτίζοντας στην κολυμπήθρα των «προοδευτικών» οσους έχουν απορρίψει πρίν.Εκλαμβάνοντας ως αποκλειστική αιτία των εσωτερικών συγκρούσεων την εμπλοκή των δυτικών και λησμονώντας την ενίσχυση των ανατολικών προς τους άλλους κ.ο.κ.

Όσοι δε ζητούν να παρατίθενται ΟΛΑ τα ιστορικά γεγονότα κατηγορούνται είτε ως όργανα ξένων δυνάμεων,είτε ότι υπηρετούν «τρέχοντα διακυβεύματα»,ή δέχονται τη μομφή πως ενεργούν στο όνομα της «καθαρής» επιστήμης (…) με τις ουδέτερες και ακριβοδίκαιες προσεγγίσεις που θέλουν να θεμελιώνονται αποκλειστικά στην αντικειμενική καταγραφή και στην αποϊδεολογικοποιημένη καταμέτρηση των περιστατικών»!Και πάει λέγοντας…

Δημοσιεύθηκε στον "Πολίτη" την 18ην.7.2007

***

Το δικαίωμα του αντικομμουνισμού
Του Ριχάρδου Σωμερίτη

Το κουκουέ είναι αντικαπιταλιστικό,αντιϊμπεριαλιστικό, αντιαστικό και «αντί-» πολλά άλλα.Θέλει ένα άλλο πολιτικό σύστημα:Μπορεί να συνδιαλλέγεται με τη Δεξιά και τη συντήρηση,αλλά η κοινοβουλευτική δημοκρατία δεν το ι κανοποιεί.Οι περισσότεροι πολίτες διαφωνούν σε πολλά,αν όχι σε όλα,με το κουκουέ.Ορισμένοι το λένε αυτό ανοιχτά και καλά κάνουν.Οσοι όμως διαφωνούν δημόσια με τον Περισσό χαρακτηρίζονται«αντικομμουνιστές»,υπονοώντας «φασίστες».Αν αυτό δεν είναι απόπειρα ιδεολογικής και πολιτικής τρομοκρατίας,τι άλλο είναι;Το κουκουέ είναι από το 1974 νόμιμο και ουσιαστικά ελεύθερο.Δεν το αστυνομεύει κανείς.Λέει και διαπράττει πολλά, υπόσχεται ανατροπές, τιμά όλο και πιο επιτακτικά τον «Δημοκρατικό (;) Στρατό» του Εμφυλίου,καταδικάζει υστερικά κάθε τιμητική αναφορά στους τότε αντιπάλους του,ο δυναμισμός ορισμένων ομάδων του είναι ως προς τους νόμους οριακός.Η πολιτική του απέναντι στο ΠαΣοΚ δεν διαφέρει πολύ από τη συστηματική της συκοφαντίας,ενισχύοντας έτσι τη νεοδημοκρατική προπαγάνδα.Στα «πέτρινα» χρόνια «αντικομμουνιστής» ήταν συχνά κάποιος φανατικός ασφαλίτης που έστελνε αριστερούς σε εκτελεστικά αποσπάσματα,φυ λακές ή εξορίες.Πρέπει επιτέλους να γίνει αντιληπτό ότι όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν.Και ότι όπως το κουκουέ είναι νόμιμο, νόμιμη είναι και η άποψη όσων διαφωνούν μαζί του. Οσων είναι «αντικουκουέ». Δηλαδή,με δημοκρατικό τρόπο, «αντικομ μουνιστές».Οπως δεν υπάρχει πια ικανοποίηση του κομμουνισμού,δεν μπορεί να γίνεται ανεκτή και η πολιτική ποινικοποίηση του αντικομμουνισμού.Δικαίωμα το ένα δικαίωμα και το άλλο.Η περίφημη «κόντρα» του Θόδωρου Πάγκαλου με τον Περισσό ανταποκρίνεται σε αυτό ακριβώς το δικαίωμα. Ηταν επιπλέον πολιτικά τεκμηριωμένη,είτε συμφωνεί κανείς είτε διαφωνεί με το παγκάλειο στυλ. Αντίθετα,οι επιθέσεις του κουκουέ εναντίον του Πάγκαλου ήταν οι μεν απαράδεκτες και οι δε μόνον υβριστικές. Αν υπάρχει κάτι το αξιοσημείωτο στην υπόθεση,αυτό είναι ότι

ο μεν Θόδωρος Πάγκαλος είπε το αυτονόητο αλλά ότι οι περισσότεροι  άλλοι-και σύντροφοί του- κοίταζαν διακριτικά αλλού.Τούτο πολιτικά κάτι  σημαίνει και αυτό το «κάτι» δεν είναι θετικό. Μήτε γενναίο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία (γνώμη εκφράζεται εδώ) ότι το ΚΚΕ είναι με τον  τρόπο του προπύργιο του πιο μικροαστικού συντηρητιμού και γι’ αυτό  «συνομιλεί» τόσο εύκολα και για τόσα θέματα με τη Δεξιά και με την Εκκλησία. Κοντολογίς,με την οικονομική, κοινωνική και ηθικοπλαστική συντήρηση,που χαρακτηρίζει φυσικά και άλλους κάθε λογής

ψευδοπροοδευτικούς. «Το Βήμα»22.7.2007

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης

Θεραπευτές και άλλοι

Του Ματθαίου Χ.Ανδρεάδη

Παλαιότερα οι μάντεις-ιερείς έργο ειχαν τη διάγνωση και τελετουργική θεραπεία των ασθενειών,ως και την πρόβλεψη του μέλλοντος.Οι προφήτες,δέκτες και ερμη νευτές των θεϊκών χρησμών απευθύνονταν στον λαό περιμένοντας να τους υπακούουν.Εκφραστές της πνοής της Ιστορίας (και του θεού,που τους ειχε αποκαλύψει τα σχέδιά του) προφήτευευαν τον ερχομό του Χρόνου,που θάβαζε τέλος στα βάσανα.Οι δυστυχίες του παρόντος ησαν μέρος του σχεδίου του θεού, και συνιστούσαν σημάδια του προσεχούς τέλους.

Οι κοινωνικοί προφήτες στα νεώτερα χρόνια ησαν θεληματικοί αγωνιστές που μάχονταν να καταργήσουν οριστικά τη βία και την πάλη,ενω στο ενδιάμεσο μπορούσαν να νομιμοποιούν την καταφυγή στη βία,ως τελευταία (πάντοτε) εσχατολογική βία.Οι χιλιαστικοί αυτοί προφήτες, κατά τον Μax Weber, κήρυσσσαν την αγάπη,και την επόμενη στιγμή καλούσαν στην (έσχατη,πάντοτε...) βία,που θα θεμελίωνε την απουσία κάθε βίας.

Ως φορείς του θείου λόγου,παρενέβαιναν στην ιστoρία του παρόντος και πρό λεγαν το προκαθορισμένο μέλλον,ζητώντας απ΄το ακροατήριό τους να επιλέ ξει.Και θύμιζαν στον λαό πως έπρεπε ν΄αναλάβει την ευθύνη του.Ωστόσο,επειδή οι άνθρωποι μισούν αν δεν λιθοβολούν τους προφήτες οταν δεν προφητεύουν καλό,ακόμα και οι αυθεντικοί απ’αυτούς δεν κατόρθωναν να πείθουν ειμή σπάνια,γιατί οι ακροατές τους πάντα θέλουν να τους μιλούν για τη νίκη μόνο.

Το ερώτημα,λοιπόν,έκτοτε παρέμεινε: «΄Ανθρωποι που διανοούνται με κατα στροφικούς όρους,μπορούν,άραγε να ειναι τίποτε άλλο,εκτός απο βιαστές και φανατικούς,κι΄οταν ακόμα θεωρούν τους εαυτούς τους αποστόλους της ειρήνης και της αγάπης;».

Υπήρξαν βέβαια και οι ψευδοπροφήτες.Ησαν εκείνοι που άπληστοι για επιτυχία και δημοτικότητα για να φτάσουν το στόχο τους,δεν δίσταζαν να κολακεύουν τα πεινά το ακροατήριό τους.

Στη νεώτερη εποχή παρουσιάσθηκαν οι πολιτικοί προφήτες, κι’αυτοί ως γιατροί-θεραπευτές της πολιτικής ασθένειας,πιο συχνά ομως ως κομπογιαννίτες-ψευδο προφήτες,που με τη ρητορική τους κενότητα δυνάμωναν τον θρίαμβο της δυνάμεως.

Στα καθ΄ημάς των νεωτέρων χρόνων:Σε δύσκολες κατα στάσεις (όπως τώρα,κατά πως λένε) «η κοινωνία χωρίς πυξίδα και κριτήρια και χωρίς να βλέπει ποιά εναι και πού πάει,που δεν στοχάζεται» (βλ.πρωτοσέλιδο «Καθημερινής» 28.1.2007), ζητάει τη βοήθεια «των στοχαστών,των ανθρώπων του πνεύματος και του πολιτισμού.Τους ψάχνει και δεν τους βρίσκει.Πού ειναι» ρωτάει «γιατί δεν ακούγεται η φωνή τους και δεν αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους;Να πούν δυσάρεστες αλήθειες...».Εδω,αντι για φράση του Κ.Παπαρρηγόπουλου:«Η ιατρική θεραπεύει μεν πολλά νοσήματα,του έθνους (ή του λαού),ομως την αυτοκτονία δεν μπορεί»,ισχύει ο διαχρονικός Πλάτων: «Αυτός που» (χωρίς να ειναι προφήτης) «απευθύνεται σε άνθρωπο άρρωστο και κακοδίαιτο (ή σε μια πολιτεία) συμβουλεύοντας για τήν υγεία του,πως πρέπει πρώτα ν'αλλάξει ζωή («τω κάμνοντι και δίαιταν διαιτωμένω μοχθηράν προς υγιείαν,χρη μεταβάλλειν τον βίον ») ειναι σωστός άνδρας και γνώστης της ιατρικής.

Εκείνοι που συμβουλεύουν τον άρρωστο (και την πολιτεία) να μείνει όπως είναι, υποχωρώντας έτσι στις επιθυμίες του,γιατί διαφορετικά φοβούνται πως θα θανατωθούν ειναι άνανδροι και αγύρτες (Ζ' Έπιστολή,330 c9-331 α5).

Ειδικώτερα,οταν η πολιτεία δεν κυβερνιέται πια με τα ήθη και έργα τών πατέρων μας  («έτι εν τοις των πατέρων ήθεσιν και επιτηδεύμασιν») και νόμοι και έθιμα χαλούν («και γράμματα και έθη διεφθείροντο») και ο χαλασμός αυτός άπλώνεται σε μεγάλο βαθμό,ώστε αυτοί που στην αρχή ησαν γεμάτοι απο μεγάλη ορμή να δράσουν για τα κοινά («πρώτον πολλής μεστοί όντες ορμής επι το πράττειν τα κοινά»), θεωρώντας αυτά και βλέποντάς τα να πηγαίνουν ολωσδιόλου δώθε κείθε,έπαθαν στο τέλος ίλιγγο («εις ταύτα και φερόμενα ορώντες πάντα πάντως τελευτώντα ιλιγγιάν»)

΄Ωστε,οι νόμοι δεν είναι δυνατόν να βρουν γιατρειά χωρίς καμμιά υπέροχη προ παρασκευή,που να την συντρέχει και η τύχη» («τα γαρ των νόμων αυταίς σχεδόν ανιάτως έχοντά έστιν άνευ παρασκευής θαυμαστής τινος μετά τύχης».(όπ.π., 325 c5-326 α5).

Δημοσιεύθηκε την 2α.2.2007 στον "Πολίτη"

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης

Μαντικής συνέχεια
Ματθαίου Χ. Ανδρεάδη

Το προβλέπειν στην πολιτική πράξη,το οποίο,ουσιαστικά, συνυφαίνεται με την μελλοντολογία,οι θετικοί επιστήμονες μπορεί να το ανέχονται,τους χρησμούς ωστόσο της μαντικής δεν τους θεωρούν δυνατούς,ούτε επιθυμητούς.

Πολύ περισσότερο τις σωτηριολογίες ή καταστροφολογίες που βρίσκονται ειτε σε θρησκευτικά και άλλα κείμενα ειτε κηρύσσουν ιδεολόγοι οραμα τιστές κοινωνικοοικονομικού μέλλοντος, οι οποίες άλλωστε, ως χρησμοί, μπορεί να είναι κρυμμένοι ή φανεροί και στα αρχαία Oracula (Sibylliana ή άλλα).Για τη Σίβυλλα έλεγε ο Ηράκλειτος (απ.92) πως «εξικνείται μαινομέ νω στόματι φθεγγομένη χιλίων ετών». Εκεί η μάντισα,«αγέλαστα, ακαλώπι στα και αμύριστα», χρησμολογούσε και για την «τάλαινα και τλήμνονα»,αλλ΄ «υπερήφανα φρονούσαν» Ελλάδα, οτι «θεού θυμήναντος (...) τρόμος υπο γού νασιν έσται, σκύβαλον λυγρόν έσση, και ουκέτι φυγείν θανάτοιο τελευτήν».

Η μαντική για τους θετικούς πραγματολόγους το πολύ να είναι έρευνα για εξαγω γή αποτελεσμάτων,που επιτρέπουν προγραμματισμό του μέλλοντος.

Και πάνω σ΄αυτά, απο δεκαετίες έχουν αρχίσει ερευνητικές εργασίες για να εξακριβωθεί κατά πόσο η εξελιγμένη τεχνολογία και τα συστήματα αναλύσε ως, που συνεχώς βελτιώνονται, μπορούν να χρησιμοποιούνται για να προβλε φθούν μελλοντικές καταστάσεις.

Οι ιστορικοί, βέβαια, απ΄την εποχή του Πολύβιου δεν δυσκολεύονταν να κάνουν προγνώσεις, για τις μελλοντικές εξελίξεις. Και να προλέγουν το μέλ λον ως «κάτι απλό συμπεραίνοντάς το απ΄ το παρελθόν».

Οι νεώτεροι ομως απ΄τον 19ο αιώνα και μετά, οπως ο J:Βurckhardt, θεωρούν οτι αυτό πoυ μας χωρίζει ριζικότερα απ’τους αρχαίους είναι πως εκείνοι πίστευαν στη δυνατότητα να γνωσθεῖ εκ των προτέρων το μέλλον, ειτε με τη λογική εξαγωγή συμπερασμάτων είτε με την προσφυγή στα λαϊκά μέσα των χρησμών της μαντικής, πράγμα το οποίο αυτοί αρνούνται. Λένε:

«Είτε φανταστούμε, λόγου χάρη, έναν άνθρωπο, ο οποίος γνωρίζει από πριν την ημέρα και τις συνθήκες του θανάτου του, είτε ενα λαό, ο οποίος γνωρίζει επίσης απο πριν την εποχή της παρακμής του, και οι δύο παραστάσεις θα περιέκλειαν ως αναπόφευκτη συνέπεια ένα συγκεχυμένο ανακάτεμα όλων των επιθυμιών και των επιδιώξεων. Το μέλλον παίρνει μορφή μόνο όταν αυτό συμβαίνει, κι΄αν δεν συμβεί, η μελλοντική ζωή και το μελλοντικό τέλος εκείνου του ανθρώπου ή εκείνου του λαού θα είναι διαφορετικά.΄Ενα μέλλον που το ξέρουμε προηγουμένως αποτελεί παραλογισμό. Η πρόγνωση του μέλλοντος, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι μόνο ανεπιθύμητη, είναι και αδύνατη για μας.Το κύριο εμπόδιο είναι η σύγχυση της επιγνώσεως με τις επιθυμίες, τις ελπίδες και τους φόβους μας. Είναι, ακόμη,η άγνοιά μας σχετικά με όλα, όσα ονομάζουμε λανθάνουσες δυνάμεις,φυσικές ή πνευματικές,και ο αστάθμητος παράγων των ιδεολογιών που μεταδίδονται σαν κολλητικές αρρώστειες και μπορούν ξαφνικά ν΄αλλάξουν τη μορφή του κόσμου».

Προβλέψεις,πάντως,που μοιάζουν με χρησμούς δεν απέφυγε να κάνει ο J.Burckhardt.΄Εχοντας αηδιάσει απ΄την ιστορία της εποχής του,κατανόησε τα σύγχρονά του γεγονότα,μέσα απ΄την εποχή των 3ου και 4ου μ.Χ.αιώνων, όταν διαλύθηκε ο αρχαίος κόσμος.Υποστήριζε πως τούτο μπορεί να συμβεί και πάλι, δηλαδή μια ριζική μεταστροφή στη σκέψη και τα αισθήματα των ανθρώπων. Πρόβλεπε δηλαδή κι’αυτός,οχι χωρίς επιτυχία,όπως αποδείχθηκε εκ των υστέρων, οτι δεν μπορείς να φανταστείς τι βαρειά τυραννία θα επιβληθεί στην πνευματική ζωή με την πρόφαση οτι η ανώτερη μόρφωση ειναι ενας μυστικός σύμμαχος του κεφαλαίου που πρέπει να συντριβεί. Οι άνθρωποι, έλεγε, δεν πιστεύουν πλέον σε αρχές, αλλά, κατά πάσα πιθανό τητα, θ΄αρχίσουν να πιστεύουν κατά καιρούς σε σωτήρες.Για τα Ευρωπαϊκά δεδομένα πίστευε στην ιστορική συνέχεια, υποστηρίζοντας: «Η δική μας ιστορική συνέχεια, δημιουργήθηκε κυρίως απ΄τον εξελληνισμό της Ανατολής μετά τον Μέγα Αλέξανδρο, την πολιτική και πολιτισμική ενοποίηση υπό την κυριαρχία της Ρώμης, και τη διατήρηση ολόκληρου του κορμού του αρχαίου δυτικού πολιτισμού απ΄τον χριστιανισμό». Όλ’ αυτά, άραγε, δεν απηχούν ισχυρές τάσεις στη σημερινή Ευρωπαϊκή ΄Ενωση;

Δημοσιεύθηκε την 26η.1.2007,στον "Πολίτη"

ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή, ολική, μερική ή περιληπτική ή κατά παράφραση ή διασκευή απόδοση του περιεχομένου του παρόντος web site με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό, μηχανικό, φωτοτυπικό, ηχογράφησης ή άλλο, χωρίς προηγούμενη γραπτή άδεια του συγγραφέα. Νόμος 2121/1993 και ισχύοντες παρ΄ημίν κανόνες του Διεθνούς Δικαίου. Copyright © Mατθαίος Χ.Ανδρεάδης